Ruptura slezine: simptomi, dijagnoza i lečenje

Slezina je drugi po veličini organ retikuloendotelnog sistema. Nalazi se u levom gornjem kvadrantu trbuha u bliskom kontaktu sa dijafragmom, želucom, pankreasom, levim bubregom i levom fleksurom kolona (debelog creva). Vaskularnu peteljku joj čine slezinska arterija i slezinska vena. Normalna slezina je tamno crvene boje dimenzije 14x8x3 cm i težine od 100 do 175 grama, a obavijena je tankom kapsulom.

Uloga i funkcije slezine u telu

Najznačajnije funkcije slezine su:

1. Funkcija depoa - posebna sposobnost da uveća svoju zapreminu.
2. Metabolička funkcija – regulatorni centar metabolizma glicina, lipida i aminokiselina.
3. Imunološka funkcija – najveći limfatički organ.
4. Filtracija krvnih ćelija.
5. Hematopoeza – stvaranje krvnih elemenata ogleda se u embrionalnom razvoju, pre razvoja koštane srži

Tipovi povrede slezine

Slezina je jedan od najčešće povređenih intraabdominalnih organa pri tupoj traumi. U odnosu na težinu povrede, postoje sledeći tipovi povrede slezine:

1. Tip I – subkapsularni ili intraparenhimni hematom, bez laceracije kapsule;
2. Tip II – otvorena laceracija parenhima koja se ne širi u hilus;
3. Tip III – otvorena laceracija koja se širi u hilus;
4. Tip IV – disrupcija hilusa slezine ili avulzija slezine.

Na povredu slezine treba misliti pri tupoj povredi levog hemiabdomena.

Simptomi rupture slezine

Klinički znaci povrede slezine su simptomi hipovolemije i hemoperitoneuma.

Hipovolemija kao simptom pucanja slezine

Hipovolemija predstavlja redukciju zapremine cirkulišuće krvi u organizmu.

U osnovi ove pojave mogu biti krvarenje ili gubitak telesnih tečnosti usled dijareje, povraćanja ili preteranog znojenja. Hipovolemija takođe je izazvana opekotinama, upotrebom diuretika ili nedovoljnim unosom tečnosti.

Osnovni simptom jeste suvoća usne duplje, nosa i drugih mukoznih membrana.Tada nastaje smanjenje elasticiteta kože kao i produkcije urina. Ako se gubitak krvi i tečnosti ne nadoknadi adekvatno, pacijent može da uđe u hipovolemijski šok, stanje u kojem dolazi do gubitka jedne petine cirkulišuće krvi.

Simptomi hipovolemije:

• preznojavanje
• bledilo kože
• ubrzano disanje
• povećana srčana frekvenca
• malaksalost
• uznemirenost
• konfuzija
• poremećaj svesti

Hemoperitoneum kao simptom pucanja slezine

Hemoperitoneum je vrsta unutrašnjeg krvarenja, što znači da se krv nakuplja u peritonealnoj šupljini. Peritonealna šupljina je mali prostor koji se nalazi između unutrašnjih trbušnih organa i trbušnog zida. Krv u ovom delu tela može da se pojavi zbog fizičke traume, rupture krvne žile ili organa, kao i zbog ektopične trudnoće. U svim ovim slučajevima neophodna je hitna medicinska pomoć.

Dijagnoza rupture slezine

Dijagnostika rupture slezine se uspostavlja nativnom i kontrasnom radiografijom, ultrasonografijom, CT snimanjem.

Lečenje rupture slezine

Najčešće primenjivani operativni postupak kod povrede i rupture slezine je splenektomija.

Ruptura slezine može da se dogodi neposredno po nastajanju povrede i nakon određenog vremena latentnog krvarenja.

Evans je 1866. godine opisao da slezina može prokrvariti i znatno posle povrede, jer krvarenje u parenhimu slezine, bez laceracije kapsule, može da bude zaustavljeno za izvesno vreme, a osmotska aktivnost izlivene krvi može naknadno dovesti do pucanja kapsule i krvarenja. Ovaj klinički latentni period iznosi u proseku do dve nedelje od povrede, ali se ruptura može javiti i kasnije.

Posle splenektomije u dečjem uzrastu dolazi do povećane osetljivosti na gram-negativne bakterije i mogućeg razvoja postsplenektomijske sepse. Kad god je to moguće splenektomiju u dečjem dobu treba odlagati do četvrte godine života.